Last van overpronatie?
Overpronatie betekent dat je voet tijdens het lopen of rennen te ver naar binnen kantelt bij het neerkomen en afwikkelen. Normaal gesproken maakt de voet een lichte, natuurlijke kanteling naar binnen om schokken op te vangen en de druk goed te verdelen. Bij overpronatie zakt de voetboog echter te ver door, waardoor de voet, enkel, knie en zelfs de heupen uit lijn raken. Dit kan leiden tot uiteenlopende klachten, van voet- en enkelproblemen tot knie-, heup- en rugpijn. Overpronatie komt vaak voor en wordt regelmatig gezien bij sporters, mensen met een staand beroep of personen met een doorgezakte voetstand.
Mogelijke oorzaken van overpronatie
De oorzaken van overpronatie zijn vaak een combinatie van aangeboren voetstructuur en externe factoren. Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Doorgezakte voetboog of platvoet: De voet verliest zijn natuurlijke ondersteuning, waardoor de boog te ver inzakt bij belasting.
- Zwakke spieren of pezen: Spieren die normaal de voetboog stabiliseren (zoals de m. tibialis posterior) functioneren onvoldoende.
- Verkeerd of versleten schoeisel: Platte, slappe of oude schoenen geven te weinig steun en kunnen overpronatie verergeren.
- Overgewicht: Extra lichaamsgewicht kan de druk op de binnenzijde van de voet vergroten en de uitlijning van het bewegingsapparaat beïnvloeden.
- Erfelijke aanleg of looppatroon: Sommige mensen hebben van nature een voettype dat snel naar binnen kantelt bij het afwikkelen.
Symptomen van overpronatie
Overpronatie zorgt voor een verstoorde belasting van de voet en het lichaam. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Pijn aan de binnenzijde van de voet of enkel.
- Hielpijn (bijvoorbeeld door fasciitis plantaris of hielspoor).
- Shin splints (pijn aan het scheenbeen bij inspanning).
- Knieklachten aan de binnenkant of rond de knieschijf.
- Vermoeidheid of branderig gevoel in de voeten bij lang staan of lopen.
- Verhoogde kans op enkelverzwikkingen.
- Heup- of lage rugklachten door een verkeerd looppatroon.
- Ongelijke slijtage aan de binnenzool van schoenen.
Wat kun je doen bij overpronatie?
Overpronatie kan worden aangepakt door ondersteuning en correctie van de voetstand. Dit kun je doen:
- Laat een professionele analyse van je looppatroon uitvoeren
Hiermee wordt inzichtelijk waar de afwijking zit en hoe deze te corrigeren is. - Gebruik op maat gemaakte steunzolen
Deze kunnen de voetboog ondersteunen, de stand corrigeren en de druk beter verdelen, wat kan helpen bij het verlichten van klachten. - Doe gerichte oefeningen
Versterk de voetboog, kuit- en onderbeenspieren. Een fysiotherapeut kan helpen met een op maat gemaakt oefenprogramma. - Pas je activiteit aan bij pijnklachten
Vermijd sporten of houdingen die de klachten verergeren en geef je voeten voldoende rust bij overbelasting. - Zorg voor afwisseling tussen staan, lopen en zitten
Vooral bij staand werk of lange wandelingen kan variatie overbelasting helpen voorkomen.
Schoenadvies bij overpronatie
Het juiste schoeisel is cruciaal om overpronatie te beperken en klachten te verminderen. Let hierbij op:
- Stevige hielkap: Kan helpen voorkomen dat de hiel naar binnen wegzakt tijdens het lopen.
- Ondersteunende zool: Vooral aan de binnenzijde (mediale kant) is ondersteuning belangrijk om de voet in lijn te houden.
- Lichte hakverhoging (1,5–3 cm): Dit kan de voetboog beter ondersteunen. Sommige sneakers hebben deze verhoging zonder dat het zichtbaar is.
- Ruime, goed passende voorvoet: Vermijd schoenen die knellen of onvoldoende ruimte geven aan de voorvoet.
- Combineer neutrale schoenen met steunzolen: Een neutraal model zonder corrigerende zool werkt vaak het best met een op maat gemaakte steunzool.
- Vermijd volledig platte of versleten schoenen: Deze geven te weinig steun en kunnen de klachten verergeren.
Tips en weetjes
- Overpronatie is een veelvoorkomende oorzaak van blessures bij hardlopers en mensen met een staand beroep.
- Laat je schoenen regelmatig controleren op slijtage, vooral aan de binnenzijde.
- Met de juiste correctie kunnen ook klachten aan knie, heup of rug worden verminderd.
- Blijf niet te lang doorlopen met klachten; vroege correctie kan herstel bevorderen.
- Een looppatroonanalyse kan de eerste stap zijn naar structurele verbetering.
